Son yıllarda teknoloji dünyasında yaşananları tanım etmek için “devrim” sözü bile bazen hafif kalıyor; zira ChatGPT üzere yapay zekâ araçlarının hayatımıza girmesiyle başlayan bu yeni periyot, yalnızca günlük alışkanlıklarımızı değil, birebir vakitte global iktisadın doruğundaki isimleri de kökten değiştirdi.
Yatırımcıların bu yeni teknolojiye duyduğu heyecan ve bu rüzgârı gerisine alan şirketler, piyasa kıymetlerini hayal bile edilemeyecek düzeylere taşıyarak trilyon dolarlar kulübündeki yerlerini sağlamlaştırdı ve birçok bölümdeki istikrarları büsbütün altüst etti.
NVIDIA: Altına hamle periyodunun kürek kaynağı
Yapay zeka denildiğinde akla gelen birinci isim elbet NVIDIA oldu ve şirket bu sürecin en büyük kazananı olarak tarihe geçti. Bir vakitler yalnızca oyun dünyasının favori ekran kartı üreticisi olarak bilinen bu dev, yapay zekâ modellerini eğitmek için gereken çiplerin neredeyse tek tedarikçisi pozisyonuna gelince işin rengi büsbütün değişti.
Şirketin ürettiği yüksek performanslı işlemcilere olan talep o kadar arttı ki NVIDIA’nın piyasa kıymeti inanılmaz bir süratle katlanarak trilyon dolar barajını aştı ve kısa müddetliğine de olsa dünyanın en kıymetli şirketi unvanını ele geçirdi. Bu yükseliş, yatırımcılar ortasında şirketin paylarını âdeta “yeni altın” olarak görme eğilimi yarattı ve teknoloji borsalarında eşi gibisi görülmemiş bir ralliye öncülük etti.
Microsoft: Erken yatırımın meyvelerini toplayan dev
Yapay zekâ yarışında ipi göğüsleyen bir öbür dev ise stratejik ataklarıyla dikkat çeken Microsoft oldu. OpenAI ile kurduğu derin paydaşlık ve yaptığı devasa yatırımlar sayesinde şirket, yapay zekâyı Windows’tan Office uygulamalarına kadar her eserine entegre ederek rakiplerinden bir adım öne geçti. Bilhassa Copilot asistanının piyasaya sürülmesi, şirketin yalnızca bir yazılım devi değil, tıpkı vakitte bir yapay zekâ lideri olarak algılanmasını sağladı.
Bu makul atılımlar, Microsoft paylarının rekor düzeylere ulaşmasını sağladı ve şirketin piyasa kıymetini, Apple ile girdiği dünyanın en pahalı şirketi yarışında en üst sıralara taşıyarak yatırımcısına büyük bir itimat aşıladı.
Higgsfield: İçerik üretim dalının yeni patronu
Yapay zekânın en süratli büyüyen dikeylerinden biri görüntü üretimi oldu ve Higgsfield bu alanda bayrağı taşıyan en değerli isimlerden biri. Eski Snapchat yöneticileri tarafından kurulan ve görüntü üretimini herkes için erişilebilir kılmayı hedefleyen bu teşebbüs, aldığı devasa yatırımlarla (yaklaşık 1.3 milyar dolar değerleme bandına ulaşarak) “unicorn” statüsüne erişti.
Higgsfield’ın bu kadar pahalanmasının sebebi, yalnızca görüntü üretmesi değil, pazarlamacılar ve içerik üreticileri için şahsileştirilmiş, denetim edilebilir ve yüksek kaliteli kurgu yapabilen bir “cep stüdyosu” sunması. Bu alanda onu, metinden görüntüye dönüşümde çığır açan Runway ve Pika Labs üzere rakipler takip ediyor ve bu şirketler, Hollywood stüdyolarının monopolünü kırarak yaratıcılığı demokratikleştirdikleri için yatırımcılar tarafından kapışılıyor.
Mistral ve Anthropic: LLM savaşları
Büyük lisan modelleri kelam konusu olduğunda OpenAI rakipsiz sanılıyordu lakin Anthropic ve Mistral bu algıyı büsbütün yıktı. Amazon ve Google’dan milyarlarca dolar yatırım alan ve OpenAI’ın en önemli rakibi olarak görülen Anthropic, güvenlik odaklı “Claude” modelleriyle değerlemesini on milyarlarca doların üzerine (son raporlara nazaran 100 milyar dolar bandını zorlayan seviyelere) taşıdı.
Öte yandan Fransa merkezli Mistral, açık kaynak kodlu yaklaşımıyla Avrupa’nın önde gelen şirketlerinden biri oldu. Şimdi çok genç bir şirket olmasına karşın, verimliliği ve performansı sayesinde kısa müddette 14 milyar doların üzerinde bir değerlemeye ulaştı. Bu şirketler, “büyükler liginde” yalnızca Amerikan devlerinin değil, akıllı strateji izleyen start-up’ların da yer alabileceğini kanıtladı.
Figure: Robotiğin altın çağı
Yapay zekâ fizikî dünyaya da iniyor ve burada da Figure sahneye çıkıyor. İnsansı robotlar geliştiren bu şirket, “yapay zekâya bir vücut verme” vizyonuyla hareket ediyor. OpenAI ve NVIDIA üzere devlerin dayanağını gerisine alan Figure, fabrikalarda beşerlerle yan yana çalışabilecek robotlar üretme amacıyla değerlemesini yaklaşık 39 milyar dolar düzeylerine çıkardı.
Tesla’nın Optimus projesine en önemli rakip olarak görülen Figure, yapay zekâ yazılımlarının fizikî dünyadaki iş gücüne dönüşebileceğinin en somut ve en kıymetli ispatı olarak yatırımcıların radarında.
CoreWeave ve Databricks: Görünmez kahraman
Tüm bu yapay zekâ modellerinin çalışması için gereken devasa süreç gücünü sağlayan şirketler, tahminen de bu işin en kârlı tarafında duruyor. Bir vakitler kripto madenciliği işinde olan CoreWeave, elindeki binlerce NVIDIA GPU’sunu yapay zekâ şirketlerine kiralayarak stratejik bir dönüşüm yaptı ve değerlemesini akıl almaz bir süratle 23 milyar doların üzerine taşıdı.
Benzer biçimde büyük bilgi yığınlarını yapay zekâ için işlenebilir hale getiren Databricks, şirketlerin kendi özel yapay zekâ modellerini kurmalarını sağlayarak değerlemesini 40 milyar doların üzerine çıkardı. Bu şirketler, yapay zekâ “altına hücum” devrinde kazma kürek satan çağdaş tüccarlar olarak servetlerine servet katıyor.
OpenAI: Yol gösterici
Ve alışılmış ki bu listenin tepesine tüm bu fırtınayı başlatan ismi, yani OpenAI’ı koymadan kıssa yarım kalır. ChatGPT’yi hayatımıza sokarak “yapay zekânın” hayatımıza adaptasyonunun fitilini ateşleyen şirket, yalnızca teknoloji dünyasını değil, tarihin en süratli kıymetlenen teşebbüsü olarak finans kitaplarını da baştan yazdı. Bir vakitler kâr maksadı gütmeyen mütevazı bir araştırma laboratuvarı olarak kurulan OpenAI, bugün Microsoft ile kurduğu stratejik paydaşlık ve peş peşe aldığı devasa yatırımlarla 157 milyar dolar üzere dudak uçuklatan bir piyasa pahasına ulaştı.
Artık onlar yalnızca bir teşebbüs değil, rakiplerinin kendilerini kıyasladığı bir “altın standart” pozisyonunda.
Webtekno
https://www.webtekno.com/yapay-zeka-sirketleri-rekor-degerlemeler-h211026.html
