İstanbul’da bugün yaşanan Marmara Denizi merkezli zelzeleler sonrası vatandaşlar sevdiklerine ulaşmak için yaşadıkları zorluğu toplumsal medyada lisana getirdi. Birinci olarak 4 büyüklüğünde, akabinde 6.2 şiddetindeki sarsıntı ve 5’i geçen artçılar sonrası sınırlar adeta kilitlendi. Pekala neden her sarsıntıda tıpkı sorun yaşanıyor? Telefonlar neden çalışmıyor?
Depremde telefonlar neden çalışmıyor?
Vodafone üzere GSM operatörleri, kullanıcılarına “GSM teknolojisinin yapısı gereği, zelzele üzere durumlarda SMS, internet tabanlı ses ve iletileşme uygulamalarını kullanmanızı rica ederiz” içerikli bilgilendirme bildirileri gönderdi. Bu ileti, sorunun kaynağına dair ipuçları veriyor.
Telekomünikasyon uzmanları, sarsıntı anında yaşanan bağlantı meselelerinin temel sebebinin “ani çok yüklenme” olduğunu belirtiyor. Sarsıntı üzere harikulâde durumlarda milyonlarca insan birebir anda sevdiklerini aramaya çalışıyor. Olağan kaidelerde muhakkak bir kapasiteye nazaran tasarlanmış şebekeler, bu ani yoğunluğu kaldıramıyor ve sistem cevap veremiyor.
İstanbul’da büyük deprem!
İstanbul’da kısa bir müddet evvel korkutan bir sarsıntı meydana geldi. İşte bahisle ilgili ayrıntılar!
Bir baz istasyonunun birebir anda hizmet verebileceği kişi sayısı sonlu. Zelzele anında bu kapasitenin onlarca katı insan birebir anda aramaya çalışınca sistem kilitleniyor. Bu durum, tıpkı yılbaşı gecesi yahut kıymetli spor müsabakaları sonrası yaşanan yoğunluğa benziyor lakin çok daha şiddetli boyutta gerçekleşiyor.
İkinci büyük sorun ise altyapı hasarları. Sarsıntı nedeniyle baz istasyonları ziyan görebiliyor, fiber optik kablolar kopabiliyor yahut elektrik kesintileri yaşanabiliyor. Jeneratörler devreye girse bile yakıt ikmali gerektiğinde yahut jeneratörler de hasar gördüğünde irtibat kesiliyor.
Geçmiş sarsıntılardan ders çıkarılmış olsa da sorunu büsbütün çözecek bir sistem şimdi kurulabilmiş değil. 1999 Marmara ve 2023 Kahramanmaraş sarsıntılarında de benzeri irtibat meseleleri yaşandı. Yetkililerin “altyapı güçlendirildi” açıklamalarına karşın bugün de vatandaşlar sevdiklerine ulaşmakta zorluk çekti.
Peki bu sorun çözülebilir mi? Uzmanlar, sistemin büsbütün çökmesini önlemenin mümkün olduğunu lakin maliyet ve teknik kısıtlamalar nedeniyle zorluklarla karşılaşıldığını belirtiyor. Örneğin, olağan vakitlerde kullanılmayan fakat afet anında devreye girecek “yedek kapasite” oluşturmak, operatörler için büyük maliyet manasına geliyor.
Türkiye üzere zelzele riski yüksek bir ülkede, telekomünikasyon altyapısının sarsıntıya daha sağlam hale getirilmesi, daha fazla yedek kapasite oluşturulması ve acil durumlarda devreye girecek alternatif bağlantı sistemlerinin geliştirilmesi hayati kıymet taşıyor.
BTK, AFAD ve GSM operatörleri son yıllarda bu hususta çalışmalar yürütüyor. Taşınabilir baz istasyonları, uydu telefonları ve mesh ağlar üzere alternatif irtibat kanalları geliştirilmeye çalışılıyor. Lakin bu çalışmaların şimdi vatandaşların beklentilerini karşılayacak seviyede olmadığı açık.
Vatandaşlara ise sarsıntı anında klasik aramalar yerine SMS kullanmaları, WhatsApp, Telegram üzere internet tabanlı uygulamalara yönelmeleri ve acil olmayan aramaları ertelemeye ihtimam göstermeleri tavsiye ediliyor.
Deprem sonrası bağlantı sorunu sadece teknik bir problem değil, tıpkı vakitte toplumsal bir hazırlık sıkıntısı. Hem operatörlerin hem kamu kurumlarının hem de vatandaşların üzerine düşen sorumluluklar var. Zelzele neslinde bir ülke olarak, her an yeni bir sarsıntıyla karşılaşabileceğimizi unutmadan, irtibat altyapımızı güçlendirmek ve alternatif irtibat planları geliştirmek zorundayız.
Kaynak : Shiftdelete
