Yurt dışından, bilhassa Amerika’dan elektronik bir aygıt sipariş ettiğinizde ya da o taraflara seyahat ettiğinizde karşınıza çıkan birinci mahzur aşikardır: Priz uyumsuzluğu ve voltaj farkı. Türkiye ve Avrupa’nın büyük bir kısmı** 220-240 Volt (V) standardını** kullanırken** Amerika Birleşik Devletleri’nde ısrarla 110-120 Volt aralığı** tercih ediliyor.
Biz de bu içeriğimizde ABD’de neden bu düşük Volt standardının tercih edildiğini inceleyeceğiz. Aslında bunun ardında tarihî, güvenlik üzere birçok farklı sebep bulunuyor. Gelin lafı çok uzatmadan mevzunun ayrıntılarına girelim.
Elektriğin yaygın kullanılmaya başladığı birinci vakitlere gidelim
Elektriğin meskenlere girmesi serüveni, Thomas Edison’un akkor flamanlı ampulü ticari hâle getirmesiyle başladı. Edison, gerçek akım sistemini savunuyordu ve bu sistemin 110 Volt düzeyinde çalışmasını uygun görmüştü. Zira 110 Volt, o dönemki karbon flamanlı ampullerin patlamadan çalışabildiği ve beşerler için “görece” inançlı kabul edilen bir huduttu. Amerika’da birinci şebekeler kurulurken Edison’un bu standardı baz alındı ve New York sokakları 110 Volt DC ile aydınlatılmaya başlandı.
Ancak Edison’un hakikat akım sistemi, elektriği uzun aralara taşımak için verimsizdi. İşte burada sahneye Nikola Tesla ve George Westinghouse üzere isimler çıktı. Tesla’nın alternatif akım sistemi, voltajı transformatörlerle yükseltip alçaltabiliyordu. Böylelikle elektrik çok uzaklara kayıpsız taşınıyordu. En sonunda Amerika’da alternatif akım sistemine geçildi. Lakin altyapı 110 V olarak kullanıldığı için voltaj bu türlü olmaya devam etti.
Avrupa neden 220-240 Volt düzeylerini tercih etti?
Amerika 110 Volt ile yoluna devam ederken, Avrupa’da elektrik şebekeleri biraz daha geç yaygınlaşmaya başladı. Bu gecikme, Avrupalı mühendislerin Amerika’daki sistemin eksiklerini görmesine fırsat tanıdı. Fizik kurallarına nazaran; voltajı iki katına çıkarırsanız, birebir gücü iletmek için gereken akımı yarıya düşürebilirsiniz. Daha düşük akım, daha ince kablolar kullanmak demektir. Bu da bakır maliyetinden devasa bir tasarruf sağlar.
Alman mühendisler ve devrin önde gelen şirketi AEG, 220-240 Volt standardının maliyet ve verimlilik açısından çok daha üstün olduğunu fark etti. Avrupa, altyapısını kurarken bakırdan tasarruf etmek ve enerjiyi daha verimli iletmek ismine 220 Volt standardını benimsedi. Türkiye de Avrupa standartlarını takip ettiği için biz de bugün 220-230 Volt kullanıyoruz.
Güvenlik konusu
ABD’nin 110 Voltluk daha düşük voltajı tercih etmesinin nedenlerinden biri de güvenlik olarak görülür. O denli ki elektrik çarpma riskini azalttığı için bu voltaj daha çok tercih edilmiştir. Fakat 220 Voltluk Avrupa tarafından tercih edilen voltajın da kendine has avantajları bir epey fazladır. Daha yüksek verimlilik, daha ince kablolama ile daha uygun maliyet üzere öne çıkan özelliklere sahip.
ABD’de sistem neden değişmiyor?
Peki, 220 Volt daha verimli ve daha ucuzsa, Amerika neden kusurunu anlayıp sistemini değiştirmedi? Karşılığı aslında çok kolay. Tüm ülkenin voltajını 220’ye çıkarmak demek, uzun yıllar boyunca 110V ile tasarlanan sayısız meskendeki prizlerin değiştirilmesi manasına geliyor. Bu da kestirim edebileceğiniz üzere çok önemli bir maliyete yol açacak.
Webtekno
https://www.webtekno.com/abd-neden-110-volt-elektrik-kullaniyor-h208387.html
