Günümüzde nakit paraya sıkıştığımızda ya da süratlice süreç yapmak istediğimizde gözlerimiz çabucak köşe başındaki bir bankamatik ya da bilinen başka ismiyle ATM arıyor. Pekala, hayatımızı bu kadar kolaylaştıran, banka şubelerinin o bitmek bilmeyen kuyruklarından bizi kurtaran bu teknoloji tam olarak ne vakit ve kimin fikriyle ortaya çıktı?
Bu içeriğimizde ATM’lerin ortaya çıkış öyküsünü, birinci kim tarafından geliştirdiklerine bakacağız. Günümüzde kullanılan her cins aygıtta olduğu üzere ATM’lerin de epey değişik bir çıkış kıssası var.
ATM’leri kim icat etti?
Bankamatik fikrinin asıl babası John Shepherd-Barron isimli mucit olarak kabul edilir. Barron, 60’lı yıllarda bankaya geç kalıp parasını çekememesinin akabinde bu duruma kuruluyor ve tarihi değiştiren o fikir aklına geliyor. Fikrin temelinde ise çikolatalar yatıyor. Kendine, “Bir çikolata otomatından nasıl çikolata alabiliyorsam, neden dünyanın her yerinde paramı çekebileceğim bir makine yok?” diye soruyor.
İşte bu soru, günümüzde dünyanın her yerinde gördüğümüz ATM’lerin ortaya çıkışının temelini atıyor. Shepherd-Barron, o periyotta De La Rue isimli bir şirkette çalışıyordu. Fikrini Barclays Bank’a sunuyor ve banka idaresi fikri çok beğeniyor. 27 Haziran 1967 tarihinde de Barron ve grubu tarafından geliştirilen, Londra’daki Enfield şubesinde dünyanın birinci çalışan bankamatiği hizmete giriyor. Lakin bu makine bugünkülerden biraz farklıydı. Kartlar yerine üzerinde karbon-14 izi bulunan özel çeklerle çalışıyordu.
Daha evvel bu fikir denenmişti lakin başarısız olmuştu
Shepherd-Barron her ne kadar “başarılı” birinci örneği sunsa da, ondan yıllar evvel 1939’da Luther George Simjian isimli Gaziantep doğumlu Ermeni bir mucit “Bankograph” ismini verdiği bir aygıt geliştirmişti. ABD’de geliştirdiği bu aygıt, bankaya gitmeden çek ve nakit yatırmaya imkan tanıyordu. Lakin Simjian’ın bu icadı o devir beklenen ilgiyi görmedi.
PIN ve kartların gelişi
ATM’lerin evrimindeki bir öteki kilit isim ise James Goodfellow‘dur. Aslında Goodfellow, ATM dizaynını daha evvel patentlemiştir fakat Barron üzere gerçeğe dönüştürememiştir. Bu yüzden de ATM’nin mucidi Barron olarak kabul edilir. Lakin Goodfellow’un da ATM’lerin gelişmesine katkısı çok büyüktür.
Öyle ki Goodfellow, ATM’lerde kullanılan şifrelerin ve kart sisteminin fikir babalarındandır. Goodfellow, Personal Identification Number, yani PIN olarak bildiğimiz şifreleyip muhafaza sistemi 1966 yılında patentlemişti. Bu sistem de uzun yıllardır ATM’lerde kullanılıyor.
Modern bankamatikler ve Türkiye’ye gelişi
Zaman geçtikçe makineler banka merkezindeki bilgisayarlara bağlı hâle gelmeye başladı. Bu, kullanıcıların hesap bakiyelerini anlık olarak görmesini ve güvenliğin artmasını sağladı. Türkiye’de birinci ATM ise 25 Aralık 1987 tarihinde Ankara’da Türkiye İş Bankası tarafından hizmete sunuldu.
Webtekno
https://www.webtekno.com/ilk-bankamatik-fikri-kimin-aklindan-cikti-h211609.html
