Son devirde global piyasaları sarsan Orta Doğu tansiyonu, güç fiyatlarını adeta uçuşa geçirdi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yaptığı açıklamayla bu artışın Türkiye’ye tesirini ve alınan tedbirleri net bir biçimde ortaya koydu. Bilhassa petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert yükseliş, direkt akaryakıt fiyatlarına yansıyabilecek bir tablo oluşturdu.
Şimşek’e nazaran yaşanan gelişmeler sırf bölgesel bir kriz değil; global ekonomiyi direkt etkileyen bir kırılma noktası. Güç arzının değerli kısmının geçtiği kritik bölgelerde yaşanan meseleler, tedarik zincirini zorlarken fiyatları da üst çekiyor.
“Enerji Fiyatları Uçtu: Global Tesir Sandığınızdan Büyük”
Açıklamalara nazaran Brent petrol fiyatları savaş öncesine kıyasla %40’tan fazla artmış durumda. Avrupa’da doğal gaz fiyatları %56 yükselirken, jet yakıtındaki artış ise neredeyse %100’e ulaşmış durumda. Bu tablo, yalnızca akaryakıt değil, genel enflasyon üzerinde de önemli baskı yaratıyor.
Üstelik sorun yalnızca fiyat artışı değil. Hürmüz Körfezi ve Kızıldeniz üzere kritik geçiş noktalarında yaşanan aksaklıklar, global ticaretin yavaşlamasına neden oluyor. Bu da hem eser fiyatlarını hem de ekonomik büyümeyi direkt etkiliyor.
Eşel Taşınabilir Sistemi Devrede: Artırımlar Neden Daha Az Hissediliyor?
Tam da bu noktada devreye giren eşel taşınabilir sistemi, aslında birçok kişinin fark etmeden faydalandığı bir sistem. Bu sistem sayesinde devlet, artan akaryakıt fiyatlarını vergi oranlarında ayarlama yaparak direkt pompa fiyatına yansıtmıyor.
Şimşek’in verdiği sayılar da durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Mehmet Şimşek’in açıklamalarına nazaran şayet bu sistem uygulanmasaydı bugün mazot fiyatı 83,10 TL, akaryakıt ise 71,11 TL düzeyine çıkacaktı:
“Eşel taşınabilir sistemini uygulamasaydık, bugün prestijiyle örneğin Ankara’da mazotun litresi 83 lira 10 kuruş olacaktı. Petrol fiyatlarındaki bu yükselişle 83 lira 10 kuruş olacak olan mazot fiyatı, eşel taşınabilir sayesinde şu an 67 lira 10 kuruş. Akaryakıtta de bugün prestijiyle fiyat 62 lira 30 kuruş, halbuki biz bu eşel mobili devreye almasaydık 71 lira 11 kuruş olacaktı.“
Ama Bir Sorun Var: Bu Sistem Sonsuza Kadar Devam Etmeyecek
Her ne kadar eşel taşınabilir kısa vadede rahatlatıcı bir tahlil sunsa da uzun vadede sürdürülebilir değil. Bunun en büyük nedeni ise sistemin direkt bütçeye yük bindirmesi. Yani devlet, vergi gelirinden feragat ederek bu farkı karşılıyor.
Şimşek de bu noktaya bilhassa dikkat çekiyor: “Bunun süreksiz olduğuna inanıyoruz. Kalıcı olursa bu sürdürülebilir değil. Süreksiz olacağı varsayımıyla biz bu sistemi devreye aldık. Zira bunun bütçe tesiri çok büyük, bizim kıymetli bir gelir kalemimiz.”
Webtekno
https://www.webtekno.com/maliye-bakani-mehmet-simsek-esel-mobil-olmasaydi-mazot-83-tl-olacakti-h213849.html
