Kolombiya’da yaklaşan parlamento seçimlerinde bir yapay zekâ avatarı aday oldu. “Gaitana” isimli bu dijital karakter, ülkedeki yerli toplulukların siyasi temsilini güçlendirmek hedefiyle geliştirildi ve şimdiden binlerce kişi tarafından desteklenmeye başlandı.
Gaitana, Zenú topluluğundan mühendis Carlos Redondo ve takımı tarafından oluşturuldu. İsmini 16. yüzyılda İspanyol sömürgeciliğine karşı direnen bir yerli başkandan alan avatar, mavi derili bir bayan olarak tasvir ediliyor ve etraf ile hayvan haklarını savunan bir karaktere sahip. İspanyolca konuşan bu yapay zekâ karakterine yönelik açılan platformun şimdiden 10 binden fazla kullanıcısı bulunuyor.
Peki bir yapay zekâ seçime katılabilir mi?
Kolombiya maddeleri sırf gerçek bireylerin aday olmasına müsaade verdiği için Redondo Senato’ya, antropolog Alba Rincón ise Temsilciler Meclisi’ne aday oldu lakin oy pusulasında ikisinin yanında “yapay zekâ“ ibaresi yer alıyor. Seçilmeleri durumunda iki temsilci, yasama kararlarını direkt kendileri almak yerine Gaitana platformu üzerinden topluluklarının görüşlerini toplayarak karar verecek.
Platform, yerli toplulukların klasik “cabildo” isimli meclis sisteminden ilham alıyor. Gaitana sayesinde vatandaşlar teklifler sunabilecek, tartışabilecek ve ortak kararlar tasarıya dönüştürülebilecek. Şeffaflığı sağlamak için sistemde blokzincir ve akıllı mukaveleler kullanılıyor. Ayrıyeten 15 kişilik bir etik komitesi, temsilcilerin topluluğun kararlarına bağlı kalmasını denetleyecek.
Kolombiya halkı ikiye bölündü
Bu yenilikçi teşebbüs tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzmanlar, internet erişiminin hudutlu olduğu kırsal ve yerli bölgelerde herkesin platforma ulaşamayabileceğini söylüyor. Ayrıyeten yapay zekâdaki mümkün sorunlar, data güvenliği riskleri ve manipülasyon ihtimali de eleştirilen mevzular ortasında.
Dünyada daha evvel de yapay zekâ dayanaklı siyasi teşebbüsler denendi lakin başarılı olan olmadı. Yeniden de Redondo, Gaitana’nın bir deneyden fazlası olduğuna inanıyor ve projenin “demokrasiyi global ölçekte dönüştürebileceğini” söylüyor.
Kolombiya’daki bu sıra dışı aday, seçimleri kazanıp kazanmasa da şimdiden değerli bir soruyu gündeme getiriyor… Geleceğin demokrasisinde kararları beşerler mı verecek, yoksa onları yönlendiren algoritmalar mı? Artık bunu vakitle daima birlikte göreceğiz.
Webtekno
https://www.webtekno.com/kolombiya-yapay-zeka-adayi-gaitana-h213806.html
