Microsoft, dijital arşivleme dünyasında çığır açabilecek ve tahminen de bu alanda geleceği şekillendirecek yeni projesinin ayrıntılarını aktardı.
İlk olarak 2019 yılında gösterilen ve “Project Silica” ismi verilen yeni sistem, dataları cam plakalar üzerine işleyerek 10.000 yıl boyunca saklayabilecek bir depolama teknolojisi sunuyor.
Geleceğin arşiv kasası camlar olacak
Bugüne kadar uzun vadeli data saklama için manyetik bantlar, diskler hatta DNA üzere sıra dışı formüller tartışıldı fakat Microsoft araştırmacıları tahlili camda buldu.
Özel olarak geliştirilen borosilikat cam; ısıya, neme, kimyasal aşınmaya ve elektromanyetik tesirlere karşı son derece sağlam. Üstelik data saklamak için güç tüketimine gereksinim duymuyor. Yani data yazıldıktan sonra yalnızca okunacağı vakit sistem devreye giriyor.
Peki data, camın içine nasıl yazılıyor?
Project Silica’da datalar, camın içine “voxel” ismi verilen mikroskobik noktalar halinde işleniyor. Bu süreç için son derece hassas femtosaniye lazerler kullanılıyor.
Araştırmacılar bunun için iki farklı prosedür geliştirdiğini söylüyor:
- Işık kırınımı tabanlı yöntem: Lazerle cam içinde oval boşluklar oluşturuluyor ve bu yapıların yönelimi bilgi manası taşıyor. Tek bir voxel içinde birden fazla bit saklanabiliyor.
- Enerji yoğunluğu tabanlı yöntem: Lazer gücü değiştirilerek camın kırılma özellikleri farklılaştırılıyor. Bu sayede tekrar bir voxel içinde birden fazla bilgi saklanabiliyor.
Okuma süreci ise özel mikroskoplarla yapılıyor. Elde edilen imgeler, yapay zekâ dayanaklı bir hudut ağı tarafından tahlil edilerek bilgiler çözümleniyor.
Kapasite yeterli hoş de pekala ya yazma suratı?
Bir cam plaka (12×12 cm, 2 mm kalınlık) 4,84 TB’a kadar bilgi depolayabiliyor lakin sistemin yazma suratı şu an için saniyede 66 megabit.
Bu da tek bir plakayı büsbütün doldurmanın yaklaşık 150 saat sürdüğü manasına geliyor. Microsoft mevcut evrede daha fazla lazer ekleyerek bu müddetin azaltılabileceğini düşünüyor.
10.000 yıl boyunca bozulmuyor
Yapılan hızlandırılmış yaşlandırma testlerine nazaran oda sıcaklığında saklanan datalar 10.000 yıldan fazla müddetle bozulmadan kalabiliyor.
Bu da teknolojiyi bilhassa devasa bilimsel projeler, ulusal arşivler, kültürel miras depolama ve uzun vadeli kurumsal yedekleme üzere alanlar için cazip hâle getiriyor.
Belki de geleceğin kütüphaneleri, sabit disk rafları yerine cam levhalarla dolu olacak… Kim bilir?
Webtekno
https://www.webtekno.com/microsoft-10-000-yil-boyunca-veri-depolayabilen-cam-cipler-h212637.html
