Çin, bilim kurgu sinemalarını aratmayacak bir teknolojiye imza attı. Yapılan çalışma ile “uzay ve vakti sıkıştırabilen” dünyanın en güçlü hiperyerçekimi makinesi devreye alındı.
Zhejiang Üniversitesi’nde kurulan ve CHIEF1900 ismi verilen bu devasa tesis, Dünya’nın yer çekimini tam 1.900 katına kadar çıkarabiliyor. Pekala bir makine nasıl olur da vakti ve yeri “sıkıştırabilir”? Gelin bu aygıtın ayrıntılarına ve bilim dünyasında neleri değiştireceğine yakından bakalım.
Hiperyerçekimi nedir? Uzay ve vakti nasıl sıkıştırıyor?
Hiperyerçekimi, en kolay anlatımıyla Dünya’nın doğal kütle çekiminden katbekat daha güçlü bir çekim kuvvetinin yapay olarak oluşturulmasıdır. Çin’in Hangzhou kentinde, yerin 15 metre altına inşa edilen bu devasa santrifüj, numuneleri inanılmaz süratlerde döndürerek Dünya yer çekiminin 1900 katı bir kuvvet (1.900 g) üretiyor. Bu kuvvet o kadar büyük ki olağanda binlerce yıl sürecek jeolojik süreçlerin yahut devasa barajların üzerindeki baskının tesirleri, laboratuvar ortamında yalnızca birkaç gün içinde gözlemlenebiliyor.
Bilim insanları bu durumu “uzay ve vaktin sıkıştırılması” olarak tanımlıyor. Zira kilometrelerce büyüklükteki bir toprakta gerçekleşecek toprak kayması yahut zelzele tesirleri, bu makine sayesinde santimetrelik bir numune üzerinde simüle edilebiliyor. Yani hem devasa aralıklar hem de on yıllarca sürecek vakit dilimleri, tek bir laboratuvar odasına ve birkaç günlük bir deneye sığdırılıyor.
Çin, hiperyerçekimi tesisiyle ne yapacak?
CHIEF1900 yalnızca “hızlı dönen bir makine” değil; içinde barındırdığı 6 farklı laboratuvarla tam bir bilim üssü. Bu tesis; dev barajların dayanıklılık testlerinden sarsıntı simülasyonlarına, derin deniz madenciliğinden yeni jenerasyon materyal üretimine kadar pek çok alanda kullanılacak. Bilhassa derin denizlerdeki güç kaynaklarının çıkarılması sırasında oluşabilecek yüksek basınçlı ortamlar, bu makine sayesinde inançlı bir halde test edilebilecek.
Ayrıca toprağa karışan kirleticilerin binlerce yıl içindeki yayılımı yahut süratli tren raylarının tabanla olan rezonansı üzere gerçek vakitli izlenmesi imkânsız olan senaryolar bu tesiste “hızlandırılmış” bir formda incelenecek. CHIEF’in baş bilim insanı Chen Yunmin, bu makine sayesinde tabiatın bâtın kalmış maddelerini keşfedebileceklerini ve büsbütün yeni teoriler geliştirebileceklerini belirtiyor.
Webtekno
https://www.webtekno.com/dunyadan-1-900-kat-fazla-yer-cekimi-ureten-tesis-h210234.html
